Coalitieakkoord en VvE’s: wat er verandert en wat (nog) niet

Het nieuwe coalitieakkoord van D66, VVD en CDA staat vol ambities. De woningbouw moet versnellen, regels moeten eenvoudiger en procedures sneller. Wie het akkoord leest vanuit het perspectief van Verenigingen van Eigenaars, ziet echter vooral een spanningsveld ontstaan. VvE’s worden nergens expliciet genoemd, terwijl juist een groot deel van de bestaande woningvoorraad uit appartementen bestaat.

Nederlandvve.nl bekeek het coalitieakkoord woordelijk en legde de relevante passages ook naast de reactie van belangenorganisatie VvE Belang. Dat levert een gemengd beeld op: er staan maatregelen in die VvE’s direct raken, maar structurele oplossingen voor bekende VvE-problemen blijven uit.

Optoppen en splitsen eenvoudiger, soms vergunningsvrij

Een van de meest concrete passages voor appartementseigenaars is te vinden bij de aangekondigde Vereenvoudigingswet. Het kabinet stelt dat regels structureel worden vereenvoudigd en noemt daarbij expliciet optoppen en splitsen van gebouwen, vergunningsvrij waar mogelijk. Gemeenten worden verplicht om duidelijk beleid vast te leggen en het Rijk stelt minimumomstandigheden vast waaronder gesplitst, getransformeerd en opgetopt moet kunnen worden.

Dit raakt VvE’s rechtstreeks. Optoppen en splitsen spelen zich vrijwel altijd af binnen bestaande gebouwen met meerdere eigenaars. Hoewel deze plannen de woningbouw kunnen versnellen, ziet VvE Belang hier ook risico’s. Zonder aanvullende kwaliteitseisen kan splitsing leiden tot nieuwe appartementen in slecht onderhouden gebouwen, waarbij toekomstige onderhoudskosten bij nieuwe, vaak jonge eigenaars terechtkomen. VvE Belang pleit daarom voor extra waarborgen, zoals een verplicht meerjarenonderhoudsplan op basis van een gecertificeerde conditiemeting en een startkapitaal in het reservefonds.

Woningdelen, verkamering en hospitaverhuur

Het akkoord noemt ook dat woningdelen en het verhuren van woningen in (studenten)kamers makkelijker moet worden. Gemeenten mogen verkamering alleen nog beperken bij zwaarwegende redenen. Daarnaast worden belemmeringen voor hospitaverhuur weggehaald.

Voor veel VvE’s zijn dit herkenbare en soms gevoelige onderwerpen. Verkamering en woningdelen spelen regelmatig een rol in discussies over leefbaarheid, gebruik van privé-gedeelten en handhaving van splitsings- en huishoudelijke reglementen. Het akkoord maakt duidelijk dat het kabinet hier ruimte wil bieden, maar zegt niets over hoe dit zich verhoudt tot bestaande VvE-afspraken en interne besluitvorming.

Snellere procedures, maar dezelfde VvE-wetgeving

Het kabinet wil vergunningen versnellen en regels schrappen om bouwen en verbouwen mogelijk te maken. Dat kan helpen bij projecten rondom appartementencomplexen. Tegelijkertijd wijst VvE Belang erop dat hiermee een fundamenteel knelpunt niet wordt opgelost. Binnen VvE’s blijven besluiten vaak steken door verouderde en weinig flexibele wetgeving. Het akkoord bevat geen voorstellen om die interne besluitvorming te moderniseren, terwijl VvE’s wel steeds vaker met extra verplichtingen worden geconfronteerd.

Verduurzaming: ambitie zonder uitwerking voor appartementen

In het akkoord wordt de verduurzamingsambitie voortgezet. Slechte energielabels worden uitgefaseerd en de verplichting van hybride warmtepompen keert terug. Voor VvE’s is hierbij vooral de vraag hoe dit uitpakt. In eerdere plannen waren VvE’s soms uitgezonderd, maar het akkoord geeft geen duidelijkheid of dat nu nog zo is.

Volgens VvE Belang ontbreekt een realistische aanpak voor appartementen. Verduurzaming binnen VvE’s kent specifieke uitdagingen: complexe besluitvorming, technische beperkingen en vaak beperkte financiële ruimte. Zonder een gerichte aanpak dreigen verplichtingen op papier te blijven steken of juist tot onbetaalbare lasten te leiden.

Wat er níet in staat, zegt misschien wel het meest

Minstens zo opvallend als wat er wél in het coalitieakkoord staat, is wat ontbreekt. Zo wordt de modernisering van de VvE-wetgeving niet genoemd, terwijl hier al jaren voorstellen voor klaarliggen. Ook de stijgende VvE-lasten door onderhoud, verduurzaming en achterstallige reserves blijven buiten beeld. Handhaving bij slecht functionerende VvE’s komt evenmin aan bod.

VvE Belang noemt het een gemiste kans dat het akkoord de verschillende onderwerpen los van elkaar benadert, zonder samenhangende visie op de rol van VvE’s in de bestaande woningvoorraad.

Een startpunt, geen eindstation

Het coalitieakkoord is geen dichtgetimmerd einddocument, maar het begin van verdere uitwerking en onderhandelingen per dossier. Juist daar ziet VvE Belang ruimte om bij te sturen. De organisatie roept de politiek onder meer op om kwaliteitseisen en financiële waarborgen te koppelen aan vergunningsvrij splitsen, de VvE-wetgeving te moderniseren en te komen tot een betaalbare verduurzamingsaanpak die werkt voor appartementen.

Voor VvE’s is daarmee duidelijk dat de komende periode bepalend wordt. De ambities zijn groot, maar zonder aanvullende maatregelen dreigt de VvE-praktijk opnieuw tussen wal en schip te vallen.