Airco’s in de VvE: verkoeling voor de één, ergernis voor de ander

Nederlandvve.nl werd door Nieuwsuur gevraagd mee te werken aan een reportage over de toenemende discussies rond airco’s binnen VvE’s. Een onderwerp dat wij al langer signaleren via ons forum, onze artikelen en de vragen die leven bij appartementseigenaren en VvE-besturen. Want waar de één vooral verkoeling zoekt, ervaart de ander geluidsoverlast, aantasting van het gebouw of simpelweg het gevoel dat er over zijn woonomgeving wordt beslist.

De zomers worden warmer. Steeds meer appartementseigenaren zoeken daarom naar manieren om hun woning koel te houden. Een airco ligt dan voor de hand. Maar binnen een Vereniging van Eigenaars is het plaatsen van een airco zelden alleen een individuele keuze.

Dat bleek ook uit de reportage van Nieuwsuur over airco’s en burenruzies. Daarin kwam naar voren dat airco’s voor bewoners zelf vaak een uitkomst zijn, terwijl buren juist hinder kunnen ervaren. Denk aan geluidsoverlast, warme lucht die wordt uitgeblazen, trillingen of buitenunits die het aanzicht van het gebouw veranderen.

En precies daar schuurt het binnen een VvE.

Een airco raakt al snel meer dan één appartement

Wie in een appartement woont, woont niet los van zijn buren. Een buitenunit hangt vaak aan een gevel of staat op een dak, een balkon of in een gemeenschappelijke ruimte. Dat zijn meestal delen van het gebouw waar niet één eigenaar zomaar zelfstandig over mag beslissen. Bovendien moet voor een airco-installatie vaak door de gevel worden geboord, terwijl die gevel meestal gemeenschappelijk eigendom is. Dat roept ook praktische vragen op: wie is verantwoordelijk als er later lekkages ontstaan, schade optreedt of de gevel moet worden hersteld wanneer de airco ooit weer wordt verwijderd?

Daarom is toestemming van de VvE vaak nodig. Niet omdat een bestuur bewoners het leven zuur wil maken, maar omdat een besluit over één airco gevolgen kan hebben voor het hele gebouw.

Roel van der Vossen van Nederlandvve.nl zegt daarover:

Een airco lijkt voor een bewoner misschien een individuele oplossing voor een individueel probleem. Maar binnen een VvE is dat bijna nooit zo. Je woont samen in één gebouw. Wat jij aan de gevel hangt, wat geluid maakt of warme lucht uitstoot, kan direct invloed hebben op je buren.

Volgens Van der Vossen is het dan ook logisch dat dit onderwerp steeds vaker op de agenda van VvE’s verschijnt.

De behoefte aan verkoeling neemt toe. Tegelijkertijd zijn veel VvE’s nog helemaal niet voorbereid op dit soort vragen. Dan wordt er pas beleid gemaakt op het moment dat de eerste bewoner al een airco wil plaatsen. Dat is vaak precies het moment waarop de discussie begint.

Van airco naar burenruzie

In de reportage van Nieuwsuur ging het niet alleen over techniek of regelgeving, maar vooral over de ruzies die kunnen ontstaan. Dat is herkenbaar. Binnen VvE’s kunnen praktische onderwerpen verrassend snel persoonlijk worden.

Een buitenunit wordt dan niet meer alleen gezien als een apparaat, maar als symbool voor iets groters: overlast, ongelijkheid, gebrek aan inspraak of frustratie over het bestuur. Zeker wanneer bewoners het gevoel hebben dat hun bezwaar niet serieus wordt genomen, kan de toon verharden.

Van der Vossen:

Wat wij bij Nederlandvve.nl zien, is dat conflicten binnen VvE’s soms veel verder gaan dan het oorspronkelijke onderwerp. Het begint met een airco, een laadpaal, een verduurzamingsmaatregel of onderhoudsplan. Maar als het vertrouwen ontbreekt, gaat het al snel over gelijk krijgen, macht en oude irritaties.

Tijdens het interview met Nieuwsuur verwees Van der Vossen ook naar situaties waarin VvE-vergaderingen volledig uit de hand lopen.

Je ziet soms dat mensen zó overtuigd zijn van hun eigen gelijk, dat het gesprek eigenlijk stopt. Ik heb voorbeelden genoemd van een ALV over verduurzaming waarbij bewoners met een boombox en een eigen microfoon over het bestuur heen wilden schreeuwen. Dan gaat het allang niet meer over de inhoud. Dan is de vergadering een strijdtoneel geworden.

‘Daar zit je dan met je buren’

Dat conflicten binnen VvE’s heftig kunnen worden, bleek eerder ook uit de vraag van Nederlandvve.nl over bizarre VvE-conflicten. Daar kwamen verhalen binnen die soms bijna ongeloofwaardig leken. Van bewoners die elkaar structureel intimideerden tot ruzies die zo ver escaleerden dat er sprake was van fysiek geweld.

Een van de meest opvallende inzendingen ging over een VvE waar de sfeer jarenlang werd bepaald door angst en intimidatie. Na een geëscaleerde ledenvergadering ontvingen bewoners mysterieuze folders van uitvaartondernemers en doodskisten. In andere verhalen ging het zelfs over geweld, waaronder een gebroken kaak.

Het zijn extreme voorbeelden, maar ze laten wel zien wat er kan gebeuren als burenconflicten blijven doorsudderen.

Van der Vossen:

Een VvE-conflict is anders dan een gewone discussie. Je kunt na afloop niet gewoon weglopen en elkaar nooit meer zien. Je deelt een gebouw, een entree, een lift, een dak, een gevel en soms ook financiële verplichtingen voor tientallen jaren. Daar zit je dan met je buren.

Die zin vat volgens Nederlandvve.nl goed samen waarom het belangrijk is om conflicten vroeg serieus te nemen. Niet ieder meningsverschil hoeft groot te worden. Maar wanneer bestuur, bewoners en vergadering niet op tijd duidelijke afspraken maken, kan een praktisch vraagstuk veranderen in een langdurige burenruzie.

Duidelijke regels voorkomen discussie achteraf

Juist daarom is het verstandig dat VvE’s niet wachten tot de eerste airco-aanvraag binnenkomt. Beter is het om vooraf beleid te maken. Bijvoorbeeld door vast te leggen onder welke voorwaarden een airco geplaatst mag worden.

Daarbij kan worden gedacht aan afspraken over:

• de plek van de buitenunit;
• geluidseisen;
• trillingen;
• condenswaterafvoer;
• onderhoud;
• aansprakelijkheid;
• verwijdering bij verkoop of einde gebruik;
• schade aan gemeenschappelijke delen;
• de vraag wie verantwoordelijk is voor toekomstige herstelkosten.

Op het forum van Nederlandvve.nl wordt hierover ook gesproken. Daar kwam onder meer het gebruik van een gebruikersovereenkomst voor airco’s aan bod. Zo’n overeenkomst kan helpen om de rechten en plichten van de eigenaar en de VvE duidelijk vast te leggen.

Van der Vossen:

Veel VvE’s zijn niet principieel tegen airco’s. Ze willen vooral voorkomen dat er willekeurig installaties aan het gebouw worden gehangen. Een goede gebruikersovereenkomst geeft duidelijkheid. Voor de eigenaar, voor het bestuur en voor de buren.

Airco’s zijn onderdeel van een grotere ontwikkeling

De discussie over airco’s staat niet op zichzelf. VvE’s krijgen steeds vaker te maken met installaties of maatregelen die invloed hebben op het gebouw en op andere bewoners. Denk aan zonnepanelen, warmtepompen, laadpalen, mechanische ventilatie, isolatiemaatregelen en verduurzamingsprojecten.

Dat zijn allemaal onderwerpen waarbij individuele wensen en collectieve belangen elkaar raken.

De komende jaren zullen dit soort discussies alleen maar vaker voorkomen,” zegt Van der Vossen. “Niet omdat mensen moeilijker worden, maar omdat gebouwen veranderen. We vragen steeds meer van bestaande appartementencomplexen. Ze moeten energiezuiniger, comfortabeler, veiliger en toekomstbestendiger worden. Dat vraagt om besluiten. En besluiten vragen om vertrouwen.

Volgens Nederlandvve.nl ligt daar een belangrijke taak voor VvE-besturen.

Een bestuur hoeft niet overal direct een antwoord op te hebben. Maar het helpt enorm als bewoners merken dat er zorgvuldig wordt nagedacht. Wat kan wel? Wat kan niet? Welke voorwaarden gelden voor iedereen? En hoe voorkomen we dat één oplossing voor de één een probleem wordt voor de ander?

Maak van airco’s beleid én blijf met elkaar in gesprek

De les uit de discussie over airco’s is duidelijk. Wacht niet tot de eerste aanvraag tot ruzie leidt. Zet het onderwerp op de agenda, bespreek de mogelijkheden en leg afspraken vast.

Maar beleid alleen is niet genoeg. Minstens zo belangrijk is dat bewoners met elkaar in gesprek blijven. Juist daar zit volgens Nederlandvve.nl vaak de grootste uitdaging. Veel conflicten ontstaan niet doordat mensen het inhoudelijk oneens zijn, maar doordat zij zich niet gehoord voelen of vooral vanuit hun eigen situatie redeneren.

Van der Vossen:

Steeds vaker zie je dat bewoners denken: het is mijn appartement, dus ik bepaal zelf wat ik doe. Maar binnen een VvE woon je niet op een eiland. Je maakt deel uit van een gemeenschap en sommige keuzes hebben nu eenmaal gevolgen voor anderen.

Daarmee voorkom je niet iedere discussie. Verschillende belangen zullen er altijd zijn. Maar wanneer bewoners bereid zijn naar elkaar te luisteren en elkaars zorgen serieus te nemen, hoeft een verschil van mening niet uit te groeien tot een conflict.

Van der Vossen:

Het gaat uiteindelijk niet alleen om airco’s. Het gaat om samenleven in één gebouw. Duidelijke afspraken helpen daarbij, maar uiteindelijk draait het om communicatie en wederzijds begrip. Als bewoners met elkaar in gesprek blijven voordat de emoties oplopen, blijft een airco gewoon een technische installatie. Doe je dat niet, dan kan het zomaar het begin worden van een jarenlang conflict.

Meer weten?

Op het VvE-forum van Nederlandvve.nl wordt het onderwerp airco’s binnen VvE’s besproken. Daar vind je onder meer vragen van andere appartementseigenaren en voorbeelden van afspraken die VvE’s kunnen maken.

Of kijk hier de Nieuwsuur reportage terug of lees hier het bericht op NOS.