Miljoenen voor zonnepanelen blijven liggen: waarom komt de SCE-subsidie niet van de grond?
Van de € 78 miljoen voor gezamenlijke energieopwekking staat na sluiting van de SCE-aanvraagronde nog € 65,6 miljoen als beschikbaar geregistreerd. RVO bevestigt aan Nederlandvve.nl dat € 4,9 miljoen is toegekend en € 7,5 miljoen in behandeling is. Volgens de uitvoeringsorganisatie lopen projecten vast op netcongestie, onvoldoende rendement, problemen met locaties en de hoeveelheid werk voor vrijwilligers. Hoeveel VvE’s in 2026 een aanvraag hebben ingediend, wordt pas later bekend.
De Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking is bedoeld voor energiecoöperaties en VvE’s die gezamenlijk duurzame elektriciteit willen opwekken. De aanvraagronde sloot op 1 oktober 2026. De budgetstand van RVO heeft als peildatum 6 oktober. Het toegekende bedrag en de aanvragen in behandeling vertegenwoordigen samen ongeveer 16% van het beschikbare budget.
Definitieve cijfers volgen pas later
Nederlandvve.nl vroeg RVO naar de resultaten en de oorzaken van de onderbenutting. Over het exacte aantal ingediende aanvragen en het totale aangevraagde bedrag doet de organisatie nog geen uitspraken. Volgens de woordvoerder van RVO worden die gegevens eind 2026 of begin 2027 gedeeld in een Kamerbrief. Daarin volgt ook de uitsplitsing naar VvE’s.
De huidige bedragen zijn dus geen definitieve eindafrekening. Aanvragen in behandeling kunnen nog worden toegekend of afgewezen. Ook is uit deze budgetstand niet af te leiden hoeveel aanvragen eerder zijn afgewezen of ingetrokken. Wel is zichtbaar dat het grootste deel van het budget op de gepubliceerde peildatum niet is vastgelegd of als aanvraag in behandeling staat.
Daarbij gaat het om subsidie voor toekomstige elektriciteitsproductie. De SCE betaalt gedurende vijftien jaar een bijdrage per subsidiabele kilowattuur. ‘Toegekend’ betekent daarom niet dat het bedrag al aan initiatiefnemers is uitbetaald.
RVO: projecten kosten veel tijd en zijn complex
RVO noemt verschillende oorzaken waardoor projecten moeilijk van de grond komen. Naast netcongestie en een onrendabele financiële opzet zijn er problemen met locaties. Een eigenaar kan zich terugtrekken of een dak blijkt niet geschikt.
De uitvoeringsorganisatie wijst bovendien op de afhankelijkheid van vrijwilligers bij energiecoöperaties en VvE’s. Over het aanvragen en realiseren van projecten schrijft de woordvoerder: “Het kost namelijk veel tijd en het is redelijk complex.”
Voor VvE’s is dat een relevante constatering. Beschikbare subsidie neemt de voorbereiding niet over. Iemand moet de technische mogelijkheden laten onderzoeken, offertes en financiering beoordelen, de besluitvorming organiseren en vervolgens de uitvoering begeleiden. De reactie van RVO ondersteunt daarmee de conclusie dat ook beschikbare tijd en deskundigheid bepalend zijn voor het bereik van de regeling.
Ook met subsidie kan de begroting tekortschieten
De knelpunten sluiten aan bij de officiële evaluatie van de SCE over 2021 tot en met 2025. Daarin wordt de financiële haalbaarheid als belangrijkste belemmering genoemd. Veel projecten zijn met subsidie maar net rendabel; bij sommige projecten is de bijdrage onvoldoende. Hogere kosten en lagere opbrengsten uit elektriciteit zetten de berekeningen onder druk.
Dat maakt het te eenvoudig om te zeggen dat VvE’s subsidie laten liggen. Een beschikbare bijdrage maakt een project niet automatisch uitvoerbaar. Het bestuur moet ook kunnen onderbouwen hoe de aanleg wordt betaald en hoeveel financiële ruimte overblijft wanneer opbrengsten tegenvallen.
Zoals uitgelegd in ons kennisartikel over SCE-subsidie voor VvE’s, moeten naast de installatiekosten ook onderhoud, verzekering, administratie, financiering en vervanging van onderdelen worden meegenomen. Het subsidiebedrag is geen jaarlijkse winst voor de vereniging.
VvE’s maakten eerder nauwelijks gebruik van de regeling
De definitieve VvE-cijfers over 2026 ontbreken dus nog, maar de resultaten van 2025 laten wel zien hoe beperkt het bereik toen was. Van de 159 aanvragen kwamen er vier van VvE’s. Twee daarvan werden toegekend. Voor de hele regeling was dat jaar € 100 miljoen beschikbaar, waarvan uiteindelijk bijna € 24,3 miljoen werd toegekend.
De evaluatie noemt voor VvE’s onder meer beperkte bekendheid, lastige besluitvorming en de verplichting tot volledige teruglevering bij kleinverbruikersaansluitingen. Die verplichting sloot niet goed aan bij VvE’s die juist stroom wilden opwekken voor bijvoorbeeld de lift. Tegelijk beoordelen de onderzoekers de uitvoering door RVO overwegend positief. De onderbenutting laat zich dus niet verklaren door alleen naar de afhandeling van aanvragen te kijken.
Aanpassingen moeten drempels verminderen
De regeling is inmiddels op verschillende punten aangepast. In 2026 zijn bijvoorbeeld categorieën toegevoegd voor zonnepanelen op zwakke daken en is de vermogensgrens voor bepaalde projecten verruimd.
Voor VvE’s met een kleinverbruikersaansluiting is vooral de verandering vanaf 2027 relevant. Zij mogen de opgewekte elektriciteit dan ook zelf gebruiken. Over dat eigen verbruik ontvangen zij geen SCE-subsidie. Daarmee verdwijnt een voorwaarde die eerder kon botsen met de wens om het gezamenlijke stroomverbruik in het gebouw te verminderen.
Nederlandvve.nl vroeg RVO of er al aanwijzingen zijn dat de aanpassingen in 2026 leiden tot meer aanvragen of beter uitvoerbare projecten. Volgens de woordvoerder zijn die aanwijzingen er momenteel niet. Dat is nog geen bewijs dat de wijzigingen onvoldoende werken: de beoordeling loopt en de verandering rond eigen verbruik gaat pas in 2027 in.
Beschikbaar geld vraagt ook om uitvoerbare projecten
De combinatie van de budgetstand, de evaluatie en de reactie van RVO geeft aanleiding tot een bredere conclusie. De overheid stelt geld beschikbaar, maar initiatiefnemers moeten nog steeds een project kunnen organiseren dat technisch mogelijk, financieel verantwoord en bestuurlijk haalbaar is. Juist bij verenigingen die sterk op vrijwilligers leunen, vraagt dat meer dan bekendheid met een subsidieregeling.
Voor gemeenten, beheerders en adviseurs ligt daar een concrete opgave. Ondersteuning moet ook gaan over de voorbereiding: is het dak geschikt, wat kan de aansluiting aan, klopt de begroting en welke besluiten zijn nodig? Alleen wijzen op een beschikbare subsidie helpt een VvE met een onhaalbaar plan niet verder.
De komende Kamerbrief moet duidelijk maken hoeveel VvE’s in 2026 daadwerkelijk een aanvraag hebben ingediend. Vervolgens is van belang hoeveel projecten ook worden gerealiseerd. Pas daarmee wordt zichtbaar of de regeling appartementseigenaars beter bereikt.
Overweegt een VvE zonnepanelen, dan blijft een berekening voor het eigen gebouw noodzakelijk. Ons kennisartikel over de SCE beschrijft de voorwaarden, kosten en voorbereiding van de besluitvorming.
Reacties
0 reacties